هریک از تصاویر زیر را از نظر مقدار تخلخل با یکدیگر مقایسه کنید زمین یازدهم

این تصاویر را بر اساس دو فاکتور اصلی مقایسه می کنیم : ۱ . مقایسه بر اساس نوع چیدمان ( آرایش ذرات ) : اگر به دو تصویر ردیف بالا یعنی الف و ب نگاه کنیم می بینیم که اندازه ذرات یکسان است اما نحوه قرارگیری آنها متفاوت است. تصویر الف : ذرات دقیقا روی هم قرار گرفته اند ( چیدمان مکعبی ) . در این حالت فضاهای خالی بین ذرات در حداکثر مقدار خود قرار دارد پس تخلخل الف بسیار زیاد است . تصویر ب : ذرات در فرورفتگی های یکدیگر جای گرفته اند ( چیدمان لوزی رخ یا متراکم ) . این آرایش باعث می شود ذرات به هم نزدیک تر شوند و فضای خالی کمتری باقی بماند . پس تخلخل ب نسبت به الف کمتر است . ۲ . مقایسه بر اساس حضور سیمان یا ذرات ریز ( ماتریکس ) : در ردیف پایین ( پ و ت ) همان چیدمان های بالا را داریم اما یک عامل جدید اضافه شده است ، فضاهای خالی بین ذرات توسط مواد دانه ریز یا سیمان ( بخش های هاشور خورده ) پر شده است . تصویر پ : همان چیدمان الف است اما فضاهای خالی بزرگ توسط سیمان پر شده است . این کار باعث کاهش شدید فضای در دسترس برای آب می شود . تصویر ت : همان چیدمان ب است که با سیمان پر شده است . این حالت کمترین میزان تخلخل را در بین تمام گزینه ها دارد چون هم چیدمان متراکم است و هم فضاهای باقی مانده با سیمان مسدود شده اند . اگر بخواهیم این تصاویر را از بیشترین تخلخل به کمترین تخلخل مرتب کنیم به این ترتیب می رسیم : ت < پ < ب < الف