نوآوری های اخیر در طراحی و اجرای پروژه های معماری مسکونی

چندین سال است که پروژه های مسکونی ایران در حال تحول می باشد و از حالت سنتی گذشته خارج شده و با نوآوری های جذابی همراه است. معماران و سازندگان، طرح های تکراری و یکنواخت را کنار زده اند و سعی می کنند با استفاده از خلاقیت و ترندهای جهانی، بهترین طراحی معماری مسکونی را در ایران اجرا کنند. در این مقاله قصد داریم نوآوری هایی که اخیرا در طراحی و اجرای پروژه های معماری مسکونی پیاده می شوند را معرفی و دلایل این تغییرات را بررسی کنیم.

چرا معماری مسکونی در ایران به سرعت در حال تغییر است؟

چند دلیل مهم وجود دارد که باعث شده طراحی و ساخت منازل مسکونی در ایران به سرعت تغییر کند و خود را با ترندهای جهانی وفق دهد. این دلایل به شرح زیر است:

تغییر سبک زندگی مردم

در گذشته فضای خانه به شکلی بود که همه خانواده تقریبا کل ساعت روز را کنار یکدیگر و در یک جا سپری می کردند. اما در حال حاضر به دلیل تغییر نسل و هماهنگی با زندگی مدرن، نیاز به نوآوری معماری مسکونی می باشد. برای مثال در یک خانواده، فرزندان هر کدام به اتاق و حریم خصوصی جدا نیاز دارند. همچنین اتاق کار نیز جزو جدانشدنی از خانه ها شده است. فضاهای دیگری همچون اتاق نشیمن، پذیرایی، فضایی برای میز غذاخوری و… نیز لازم می باشد.

تاثیر مصالح و فناوری های نوین

در دنیای امروز مصالح جدیدی تولید می شود که به کمک آنها می توان تکنیک های مختلف را با سرعت بیشتری اجرا کرد. همچنین به کمک این مصالح و تکنولوژی های نوین، می توان خانه های هوشمند جهت بهینه سازی انرژی طراحی و اجرا کرد.

دسترسی به اطلاعات معماری جهانی

اینستاگرام، پینترست و سایر اپلیکیشن ها، باعث شده مردم با طراحی و معماری های جدید در سراسر جهان آشنا شوند. شناخت این معماری منجر به این می شود تا مردم نیز بخواهند خانه هایی با چنین ویژگی هایی داشته باشند. معماران و طراحان نیز با دیدن ترندهای بین المللی، خلاقیت و نوآوری را وارد طراحی معماری مسکونی کرده اند.

رقابت بین سازندگان

سازندگان برای جذب خریداران و سود بیشتر، سعی می کنند معماری مسکونی با امکانات بهتر و جدیدتری ارائه دهند. این مسئله خلاقیت ذهن طراح را بیدار می کند و باعث به وجود آمدن نوآوری های مختلف می شود. این ها مهمترین دلایلی هستند که باعث شده اند معماری مسکونی در ایران به سرعت تغییر کند و از حالت قدیمی یکنواخت خود خارج شود.

نوآوری کلیدی که پروژه های مسکونی را متحول کرده اند

برخی نوآوری هایی که در سال های اخیر به وجود آمده اند و پروژه های مسکونی را به شدت متحول کردند عبارتند از:

مدلسازی سه بعدی هوشمند

امروز معماران به جای نقشه های کاغذی، از نرم افزارهای پیشرفته استفاده می کنند که کل ساختمان را به صورت سه بعدی و دقیق نشان می دهد. این کار کمک می کند مشکلات قبل از شروع ساخت شناسایی شوند و همه اجزای ساختمان به خوبی با هم هماهنگ باشند. در نتیجه طراح می تواند با خیال راحت تر طراحی های مختلف را با نوآوری ها ترکیب کند.

خانه های هوشمند

در این خانه ها می توان با یک گوشی موبایل چراغ ها را خاموش کرد، دمای اتاق را تنظیم کرد، پرده ها را کنترل کرد و کارهایی از این قبیل. این سیستم ها زندگی را راحت تر و امنیت را بیشتر می کنند. به همین دلیل نوآوری معماری مسکونی در این زمینه به شدت مورد توجه قرار گرفته است.

فضاهای انعطاف پذیر

دیوارهای متحرک با استفاده از پارتیشن ها یا اتاق های چندمنظوره این امکان را می دهند که فضای خانه با نیازهای مختلف خانواده تطبیق پیدا کند. برای مثال یک اتاق می تواند با فضاسازی مناسب برای قرار دادن میز، تخت خواب و…، روزها محل کار و شب ها اتاق خواب باشد.

چاپ سه بعدی

چاپ سه بعدی در صنعت ساخت، انقلابی بزرگ ایجاد کرده است. در این روش، یک پرینتر غول پیکر، خانه را لایه به لایه و با استفاده از مواد خاصی مانند بتن مخصوص، می سازد. این کار شبیه به چاپ یک شی سه بعدی با پرینتر معمولی، اما در ابعاد واقعی یک ساختمان است. بزرگترین مزیت های آن، سرعت بسیار بالا (ساخت یک خانه در چند روز)، کاهش چشمگیر هزینه ها و کاهش ضایعات ساختمانی می باشد که توجه همه را به خود جلب کرده است.

این ها مهم ترین موارد نوآوری هایی هستند که باعث شده اند طراحی معماری مسکونی دچار تحولات بسیار زیادی شود و نسبت به گذشته تغییر کنند.

شرکت های پیشرو در پیاده سازی این نوآوری ها

در ایران شرکت های طراحی معماری و ساختمانی مانند ویرا طرح اسپرلوس وجود دارد که برای انجام این نوآوری ها پیش قدم شده است و پروژه های بزرگ مسکونی با امکانات هوشمند و طراحی روز می سازد. همچنین معماران خلاق با ایده های نو و جسورانه خانه هایی طراحی می کنند که کاملا جدید و متفاوت می باشند.

ترندهای جهانی که به سرعت در پروژه های ایرانی پیاده سازی می شوند

برخی از سبک های طراحی جهانی خیلی سریع در ایران محبوب شده اند. برای مثال مینیمالیسم گرم که ترکیبی از سادگی طراحی مدرن با حس گرم و صمیمی است. در این سبک از رنگ های گرم مثل بژ، خاکی و قهوه ای روشن استفاده می شود، چوب و سنگ طبیعی به کار می رود و نورپردازی ملایم و غیرمستقیم است که بسیار آرامش بخش می باشد.

همچنین دیوارها و نماهای سبز نیز جزو نوآوری معماری مسکونی پرطرفدار شده است. به عبارتی در ساختمان های جدید روی نما یا تراس ها گیاهکاری می شود که هم برای محیط زیست مفید است و هم باعث زیبایی می شود. بعضی ساختمان ها حتی باغچه های عمودی کامل دارند.

یکی دیگر از نوآوری های جدید این است که دیوار بین آشپزخانه و پذیرایی در حال حذف شدن می باشد و در وسط این آشپزخانه ها یک میز بزرگ به نام “جزیره” قرار دارد که هم برای آشپزی استفاده می شود، هم برای غذا خوردن و بسیار جذاب است.

چالش های اجرای این نوآوری ها در ایران و راه حل های عملی

اجرای این نوآوری ها در طراحی معماری مسکونی با چالش هایی همراه است که در زیر برای هرکدام راه حل هایی ارائه می کنیم:

1. بعضی قوانین شهری اجازه نمی دهند همه ایده های جدید اجرا شوند؛ اما گفتگو با مسئولان شهری و نشان دادن فواید این طرح ها، مثلا نشان دادن اینکه بام سبز چقدر در کاهش مصرف انرژی موثر است، می تواند این مشکل را حل کند.
2. برای اجرای سیستم های پیچیده مثل خانه های هوشمند، به افراد آموزش دیده و حرفه ای نیاز است. یک تیم طراحی معماری مجرب، با آموزش دادن به کارگران و مهندسان، یا استفاده از قطعات پیش ساخته که نصب ساده تری دارند، می تواند از این چالش گذر کند.
3. یکی از بزرگترین مشکلات، هزینه بالای اولیه است. اما می توانید به خریداران توضیح دهید که این هزینه ها در طول زمان جبران می شود. برای مثال هزینه پنل خورشیدی در چند سال با صرفه جویی در قبض برق بازمی گردد.
4. متاسفانه بعضی افراد به طراحی های قدیمی عادت کرده اند و تغییر را نمی توانند بپذیرند. اما ساختن نمونه های موفق و دعوت از مردم برای دیدن آن ها، می تواند راه حل این چالش باشد. مطمئنا وقتی مردم ببینند این خانه ها چقدر راحت تر هستند، بیشتر استقبال می کنند.

آینده طراحی معماری مسکونی در ایران؛ پیش بینی 5 سال آینده

این یک تصویر قطعی نیست؛ اما می توان پیش بینی کرد که در پنج سال آینده، معماری مسکونی ایران کاملا هوشمند و دارای طراحی های متفاوتی خواهد شد و شاهد خانه هایی خواهیم بود که با کمک فناوری، مصرف انرژی را بهینه می کنند. همچنین روش های نوین طراحی معماری مسکونی مانند استفاده از چاپ سه بعدی، زمان اجرای پروژه ها را بسیار کوتاه می کند.