چرا برخی سرمایهگذاریها شکست میخورند ؟
تورم در ایران باعث شده که اکثر مردم به درآمدهای دلاری فکر کنند. به همین علت، در سالهای اخیر شاهد هجوم بیسابقهی بسیاری افراد به بازارهای سرمایهگذاری دیجیتال و سنتی بودهایم. بنابراین میتوان گفت سرمایهگذاری این روزها جزو جذابترین مسائل روز ایران و جهان به حساب میآید.
در این مقاله سعی داریم به علت و چرایی شکست بعضی از سرمایهگذاریها بپردازیم. زیرا اگر دلایل شکست را بشناسیم و از آنها درس بگیریم، میتوانیم در جمع آن ۱۰ درصد موفق قرار بگیریم. پس تا آخر این مقاله ما را همراهی کنید.
عوامل موثر شکست در سرمایه گذاری
همهی افراد با یک دید ساده و نسبی، به امید موفقیت و گاهی دلخوش به شانس، برای کسب سود فراوان وارد بازار سرمایهگذاری میشوند. اما طبق آمار جهانی، بیش از ۹۰٪ افراد شکست میخورند. سرمایهگذاری همیشه با سود و زیان مواجه است. هر تریدر یا سرمایهگذار باید قبل از وارد شدن به بازار سرمایهگذاری، این مسئلهی به ظاهر ساده اما سخت را قبول کند.
همین امر موجب پیدایش و گسترش آموزشهای مختلف سرمایهگذاری شده است. اما نمیتوان به طور کامل به آموزشها تکیه کرد؛ چراکه آموزشها، مخصوصاً در ایران، بسیار مبتدی هستند. با این حال، این تنها دلیل شکست در سرمایهگذاری نیست.
عدم دانش و آموزش کافی
با فراگیر شدن روند سرمایهگذاری، شاهد حضور افراد بسیاری اعم از مبتدی و حرفه ای، در بازارهای سرمایهگذاری هستیم که بخش اعظم این افراد دانش و تجربهی کافی در این حوزه ندارند.
به قول معروف، کورکورانه و صرف شنیدن چند جملهی پرزرقوبرق، امیدهای واهی و حتی تبلیغات رسانههای اجتماعی وارد بازار سرمایهگذاری شدهاند؛ که نه تنها سرمایهگذاری آنها به سوددهی نرسیده، بلکه سرمایهی اولیه را هم از دست دادهاند. پس میتوان نتیجه گرفت که دانش در سرمایهگذاری یکی از اصلیترین عوامل شکست است.
برای برخی، درک این مطلب سنگین است که سرمایهگذاری نیاز به سالها کسب دانش دارد. مانند پزشکی، باید برای مدیریت سرمایهگذاری دورههای حرفهای تحلیل تکنیکال و فاندامنتال را بگذرانیم.
عدم استراتژی
استراتژی مانند یک نقشهی راه میماند. همانطور که نقشه به ما میگوید از کدام مسیر برویم تا به مقصد برسیم، استراتژی مناسب در سرمایهگذاری مشخص میکند چه زمانی سهام بخریم و چه زمانی بفروشیم.
داشتن یک استراتژی مناسب و صحیح، تریدر یا معاملهگر را از تصمیمات هیجانی، احساسی و حدس و گمان دور میکند. بازار سرمایهگذاری جایی برای حدس و گمان نیست. حوزهی سرمایهگذاری پر از فراز و نشیب است.
بسیاری از سرمایهگذاران نابلد یا مبتدی، در زمان اوج قیمت وارد بازار میشوند و از سر ترس، در نازلترین قیمت بازار دارایی خود را میفروشند. سرمایهگذاری موفق آن است که بتواند احساساتش را کنترل کند و به استراتژی مناسب تکیه کند.
ضعف در مدیریت ریسک
بعضی از سرمایهگذاران کمتجربه، همهی سرمایهی خود را در یک سهام سرمایهگذاری میکنند. این یعنی احتمال شکست در آن سرمایهگذاری را در نظر نگرفتهاند. در حالی که سرمایهگذاری با شکست و موفقیت همراه است و در بازار سرمایهگذاری هیچ چیز قطعی وجود ندارد.
بهتر است سرمایهگذار قبل از سرمایهگذاری، بالاترین حد ضرر را در نظر بگیرد یا با بهکارگیری ضربالمثل معروف «تمام تخممرغهایت را در یک سبد نگذار»، از طریق تنوع سبد سرمایهگذاری بتواند سرمایهی خود را مدیریت کند.
عدم کنترل احساسات و هیجانات
بسیاری از افراد موفق در حوزهی سرمایهگذاری، احساسات را دشمن پنهان و نامرئی سرمایهگذاری میدانند. طبق یک مثال واقعی، در سال ۲۰۲۱ وقتی بیتکوین به بالای ۶۰ هزار دلار رسید، بسیاری از افراد تازهکار به دلیل ترس از جا ماندن، در بالاترین قیمتها خرید کردند. اما وقتی بازار سقوط کرد، با ضررهای سنگین مواجه شدند. این دقیقاً همان نقش مخرب احساسات است.
ترس، طمع و هیجان عوامل بازدارندهی موفقیت در سرمایهگذاری هستند. ترس موجب میشود شما قبل از رسیدن به سود، خیلی سریع از بازار خارج شوید. طمع، سرمایهگذار را وادار میکند که ریسکهای غیرواقعی را بپذیرد. همچنین هیجانات، بدون بررسی و تحلیل دقیق و صرفاً با شنیدن یا دیدن چند تبلیغ، شما را وارد بازار سرمایهگذاری میکند.
اعتماد به شایعات و منابع نامعتبر
گفتیم سرمایهگذاری یکی از جذابترین و داغترین مسائل روز دنیا شده است که نیاز به آموزش دارد. اما کانالهای آموزشی غیرمعتبر خود نیز یک سرمایهگذاری جدید در این شلوغی بازار هستند.
خیلی از این کانالها و آموزشهای نامعتبر وعدهی سودهای نجومی در فلان دارایی و بازار سرمایه میدهند و موج عظیمی از سرمایهگذاران، سرمایهی خود را وارد آن دارایی میکنند. همین امر موجب شکست و از دست رفتن سرمایهی آنها میشود.
بالانس حساب و مدیریت سرمایه
اگر سرمایهی اولیهی شما بهعنوان سرمایهگذار کم است، بهتر است در بازارهای کمریسکتر شروع به فعالیت کنید، سپس با جمعآوری سرمایه در بازارهای پرریسکتر به فعالیت خود ادامه دهید.
این توصیهای است که اکثر سرمایهگذاران تازهکار به آن توجه نمیکنند؛ چراکه میخواهند اندک بودن سرمایه را با معاملات بالا جبران کنند. به قول معروف، ره صد ساله را یکشبه بپیمایند. همین امر باعث شکست در بازار سرمایهگذاری و از دست دادن سرمایهی اولیه میشود.
رویاهای واهی و انتظارات غیرواقعی
بسیاری از سرمایهگذاران با رویاهای یکشبه پولدار شدن و شروع سفرهای خارجی پیدرپی وارد بازار سرمایهگذاری میشوند. فکر میکنند با اولین سرمایهگذاری یا در سالهای اولیه خیلی سریع به چنین رویاهایی میرسند. ما قصد رد یا تأیید چنین رویایی را نداریم، اما میدانیم که در حوزهی سرمایهگذاری به صبر و حوصله نیاز است.
سرمایهگذاری یک مسیر بلندمدت است. بسیاری از سرمایهگذاران موفق در طی چند دهه به چنین ثروتی رسیدهاند، نه در چند سال. این عجولانه تصمیم گرفتن یا عمل کردن در بازار سرمایه عامل مهمی در شکست است.
ضعف آموزش و ابزارها (ویژه بازار ایران)
با اینکه آموزش در حوزهی سرمایهگذاری متنوع و متعدد است، اما از لحاظ کیفیت هنوز در ایران، آموزشها بسیار مبتدی و مقدماتی هستند. همچنین ابزارهای معاملاتی چندان پیشرفته و حرفهای نیستند. همین امر موجب شکست برخی سرمایهگذاریها میشود.
یاد نگرفتن از اشتباهات گذشته
هیچ مسیری یا هدفی وجود ندارد که عاری از شکست باشد، مخصوصاً سرمایهگذاری که شکست و موفقیت در تعقیب و گریز یک سرمایهگذار هستند. همهی افراد موفق در زمینهی سرمایهگذاری دستکم چندین بار شکست را تجربه کردهاند. اما اگر عامل موفقیتشان را بپرسید، میگویند از شکستهایشان درس گرفتهاند.
داشتن یک ژورنال معاملاتی که بتوانید در آن تحلیل و دلایل ضرر و سودتان را یادداشت کنید، برای جلوگیری از تکرار اشتباهات گذشته میتواند مثمر ثمر باشد.
راهکارهایی برای جلوگیری از شکست در سرمایهگذاری
تا اینجا علتهای رایج شکست بعضی از سرمایهگذاریها را بررسی کردیم. اگر با کمی دقت این مقاله را مطالعه کرده باشید، میتوانیم از دل همین علتها، عامل موفقیت سرمایهگذاری را بیابیم. طبق این مقاله، قصد داریم راهحلهایی برای جلوگیری از شکست را به صورت چکیده بیان کنیم.
۱. آموزش مداوم: همیشه یاد بگیرید و بهروز بمانید.
۲. استراتژی مشخص: برنامهای روشن برای خرید و فروش داشته باشید.
۳. مدیریت ریسک: هرگز بیشتر از توانتان ضرر نکنید.
۴. کنترل احساسات: اسیر ترس و طمع نشوید.
۵. منابع معتبر: همیشه تحقیق کنید و از منابع قابلاعتماد استفاده کنید.
۶. هدفگذاری منطقی: به جای رویای یکشبه، اهداف بلندمدت داشته باشید.
۷. ثبت معاملات: از اشتباهات خود درس بگیرید.
جمعبندی
سرمایهگذاری سفری است پر از فراز و نشیب ها و فرصتها و چالشها. شکست در آن اجتنابناپذیر است، اما با آموزش، مدیریت ریسک، کنترل احساسات و داشتن استراتژی صحیح میتوان احتمال موفقیت را تا حد زیادی افزایش داد.
یادتان باشد: در بازار هیچکس همیشه برنده نیست. حتی حرفهایترینها هم ضرر میکنند. اما آنها با پایبندی به اصول و یادگیری مداوم، در بلندمدت برنده میشوند. اگر میخواهید در جمع برندگان باشید، باید از همین امروز جدیتر، آگاهتر و منظمتر عمل کنید.
