متاورس چیست و چرا اهمیت دارد ؟
تصور کنید بتوانید در جهانی قدم بگذارید که محدودیتهای فیزیکی وجود ندارند، جایی که میتوانید همزمان در یک جلسه کاری شرکت کنید، در یک کنسرت موسیقی حضور داشته باشید و با دوستانتان از کشورهای مختلف گپ بزنید، همه اینها بدون ترک خانه. این دقیقاً همان وعدهای است که «متاورس» با خود به همراه دارد. اما متاورس چیست و چرا اهمیت دارد؟ متاورس ترکیبی از واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و اینترنت نسل جدید است که یک فضای دیجیتال تعاملی و دائمی ایجاد میکند. اهمیت آن در این است که نه تنها شیوه تعامل ما با فناوری را متحول میکند، بلکه آینده کار، آموزش، سرگرمی و حتی اقتصاد را دگرگون خواهد کرد. ورود به متاورس یعنی ورود به آیندهای که مرز میان دنیای واقعی و دیجیتال کمرنگتر از همیشه خواهد شد.
متاورس چیست؟
اگر میخواهید بدانید که متاورس یعنی چه پاسخ در این است که متاورس یا Metaverse از ترکیب خلاقانه دو واژه متا بهمعنای فراتر و یونیورس بهمعنای جهان یا گیتی شکل گرفته است. بهعبارتی، میتوان متاورس را «جهان برتر» نیز نامید. این مفهوم قرار است امکانات و ویژگیهایی فراتر از دنیای فیزیکی در اختیار ما قرار دهد. متاورس یک دنیای سهبعدی و کاملاً دیجیتال است که مرز میان جهان واقعی و دیجیتال را از میان برمیدارد. در این فضا، کاربران میتوانند به تمامی نیازهای خود دسترسی داشته باشند، از جمله مهمترین آنها، دسترسی به اطلاعات است.
در حال حاضر، اطلاعات در سطح اینترنت پراکندهاند، اما متاورس بهدنبال آن است که این اطلاعات را بهصورت یکپارچه و هماهنگ ارائه دهد تا تنها در کسری از ثانیه بتوان به همه آنها دست یافت. این تنها یکی از جنبههای برجستهی Metaverse است. در ادامه، با دیگر قابلیتهای آن بیشتر آشنا خواهیم شد.
ویژگیهای متاورس
اگر بخواهیم بدانیم ویژگیهای متاورس چیست، باید به مهمترین مزایای آن توجه کنیم. اگرچه متاورس میتواند مزایای بیشماری داشته باشد، اما موارد زیر در اولویت قرار دارند:
سرعت: نخستین و برجستهترین ویژگی متاورس، سرعت آن است. در این فضا نیازی به جستوجوی طولانی برای موضوعات مختلف وجود ندارد، چراکه همهچیز، بهویژه اطلاعات، بهصورت آنی در دسترس قرار میگیرد.
حضور: یکی از ویژگیهای اساسی متاورس، امکان حضور فعال کاربران است. این جهان دیجیتال برای بهرهگیری کامل انسان از فناوری طراحی شده و کاربران در قالب آواتارهایی در آن حضور دارند. این حضور گرچه فیزیکی نیست، اما تجربهای بسیار نزدیک به دنیای واقعی را فراهم میکند.
پایداری: متاورس پایدار است، به این معنا که همیشه در دسترس خواهد بود. اگر کاربر تغییری در محیط خود ایجاد کند، این تغییرات برای همیشه باقی میمانند و حذف نمیشوند.
ارتباط با دنیای واقعی: آنچه در متاورس رخ میدهد میتواند بازتابی از جهان واقعی باشد، از کنترل یک پهپاد گرفته تا مکالمه با افراد، شرکت در کنسرت یا کلاس درس، همه این فعالیتها نماینده نسخهای دیجیتال از وقایع واقعیاند.
هزینه: هزینهها در متاورس نسبت به دنیای واقعی بهمراتب کمتر است. بسیاری از مخارج مانند رفتوآمد، تجهیزات فیزیکی، اجاره فضا و سایر هزینههای جانبی در این فضا وجود ندارند.
هوشمندی: یکی از ویژگیهای کلیدی متاورس، پیوند آن با هوش مصنوعی است. آنچه تاکنون در فیلمهای علمی – تخیلی دیدهایم، میتواند در متاورس به بخشی از تجربههای شخصی افراد تبدیل شود.
سازوکار عملکرد متاورس چیست؟
از نظر فنی، اساس کار متاورس شباهت زیادی به اینترنتی دارد که در سالهای اخیر با آن آشنا بودهایم، با این تفاوت که در متاورس، وبسایتها، سرویسها و شبکههای اجتماعی با هم همافزایی و ادغام بیشتری پیدا کردهاند. این یکپارچگی بیشتر بهمنظور خلق دنیایی است که هرچه بیشتر به واقعیت نزدیک باشد.
رابط کاربری اصلی متاورس، هدستهای واقعیت مجازی هستند. کاربران با قرار دادن این هدستها بر روی چشم و گوش خود، ارتباطی سریعتر، آسانتر و گستردهتر با اینترنت و برنامههای متاورسی برقرار میکنند. البته از نظر تئوری، هدف نهایی متاورس در آینده چیزی فراتر از صرفاً یک نسخه واقعیت مجازی از اینترنت است.
عملکرد متاورس را میتوان در چهار مؤلفه اصلی خلاصه کرد:
- نرمافزارهای سهبعدی متنوع
- اینترنت و فناوری اینترنت اشیاء
- نرمافزارهای همکاری آنی
- فناوری بلاکچین و ابزارهای غیرمتمرکز توسعهیافته بر بستر آن
کاربرد متاورس
پیشنمایشهای متعددی از متاورس ارائه شدهاند و هر فرد، متاورس را به شیوهای متفاوت برای خود تجسم میکند. اما در نهایت، همه این نگاهها به جهانی پویاتر اشاره دارند، جایی که دسترسی به امکانات گوناگون بهسادگی ممکن است. با بررسی کاربردهای زیر میتوان تصویری شفافتر از دنیای متاورس به دست آورد:
آموزش
شاید مهمترین و کاربردیترین جنبهی متاورس را بتوان در حوزه آموزش جستوجو کرد. در حال حاضر، برای رسیدن به یک تخصص حرفهای، باید ساعتها آموزش پراکنده در قالب کلاسهای آنلاین، جلسات حضوری، کتابها و منابع مختلف را طی کرد. اما در متاورس، دیگر نیازی به سفر، صرف زمان زیاد یا منابع گوناگون نیست.
سرگرمی
دسترسی به برخی سرگرمیها ممکن است در زمان یا مکان خاصی محدود باشد. مثلاً کسی که در نواحی گرمسیر زندگی میکند، ممکن است هیچگاه امکان تجربهی ورزشهای زمستانی را نداشته باشد، مگر با سفر به مناطق سردسیر. اما در متاورس، چنین محدودیتهایی وجود ندارد. هر فعالیتی، در هر زمان و مکانی، قابل انجام است.
موسیقی
ما میتوانیم آهنگهای مورد علاقهمان را دانلود یا در کنسرتهای حضوری و آنلاین شرکت کنیم. اما گاهی به دلایل مختلف، امکان حضور در کنسرتهای موردعلاقهمان فراهم نیست. همچنین، کنسرتهای آنلاین معمولاً تجربهای ضعیفتر از کنسرتهای واقعی به همراه دارند. اما در متاورس، این تجربه دگرگون میشود. میتوانید بدون ترک خانه، در هر کنسرتی حضور پیدا کنید، با دوستانتان برقصید و لذت ببرید.
خرید
خرید آنلاین در متاورس گاهی با چالشهایی مانند عدم شناخت کیفیت کالا یا اندازه نادرست همراه است و در خرید حضوری نیز تنوع محصولات محدود است. اما در متاورس، این مشکلات وجود ندارند. کاربران میتوانند بهصورت مجازی اجناس را لمس، جنس و کیفیت آنها را بررسی کنند و پس از اطمینان کامل، خرید خود را انجام دهند.
جمعبندی
متاورس یک دنیای دیجیتال سهبعدی و تعاملی است که مرز بین واقعیت فیزیکی و مجازی را از میان برمیدارد. کاربران در این فضا با استفاده از آواتارها میتوانند حضور واقعیتری در محیطهای آموزشی، تفریحی، کاری و اجتماعی داشته باشند. این فضا، دسترسی به اطلاعات، خدمات و افراد را آسانتر و سریعتر میکند. همچنین، با بهرهگیری از فناوریهایی مانند واقعیت مجازی، هوش مصنوعی و بلاکچین، تحولی در سبک زندگی دیجیتال انسانها ایجاد خواهد کرد. متاورس نهتنها آینده اینترنت، بلکه آینده تعامل انسان با جهان اطرافش را شکل میدهد.
