تراکنش در بلاکچین چگونه انجام میشود ؟
تصور کنید در حال انتقال پول به دوستی در آنسوی دنیا هستید، بدون واسطه، بدون بانک، بدون انتظار. تنها چیزی که لازم دارید، یک شبکه بلاکچینی است. تراکنشها در بلاکچین درست از همین نقطه آغاز میشوند، جایی که اعتماد به کدها واگذار شده و امنیت بر پایه رمزنگاری شکل میگیرد. اما پشت این سادگی ظاهری، دنیایی پیچیده از الگوریتمها، ماینرها و دفترهای توزیعشده قرار دارد که با دقتی بینظیر هر تراکنش را ثبت، تأیید و در زنجیرهای از بلاکها ذخیره میکنند. اگر میخواهید بدانید تراکنش در بلاکچین چگونه انجام میشود و این فناوری چگونه جهان مالی را متحول کرده، در ادامه با ما همراه باشید.
با بخش ارز دیجیتال از مجله اینترنتی باحال مگ همراه باشید.
منظور از تراکنش در بلاکچین چیست؟
تراکنش، در اصل نوعی قرارداد، توافق، انتقال یا مبادله دارایی میان دو یا چند طرف است. این دارایی میتواند شامل پول نقد، ارز دیجیتال یا هر نوع دارایی دیگر باشد. به همین ترتیب، تراکنشهای انجام شده در بلاکچین به معنای انتقال دادهها و اطلاعات در سراسر شبکهای از کامپیوترها در ساختار بلاکچین است. سیستمهای کامپیوتری موجود در این شبکه، اطلاعات مربوط به تراکنشها را در قالب نسخههای کپی شده در فضایی که معمولاً به عنوان دفتر دیجیتال شناخته میشود، ذخیره میکنند.
این فرآیند با بهرهگیری از شبکههای همتا به همتا (P2P)، یک دفتر دیجیتال مشترک و ایمن ایجاد میکند. چنین دفتری، یک ساختار غیرمتمرکز برای ثبت تراکنشهاست که بدون دخالت نهاد ثالث عمل میکند و تنها کاربران حاضر در شبکه قادر به تأیید تراکنشها هستند. هرچند شبکه بلاکچین قابلیت ثبت انواع مختلفی از اطلاعات را دارد، اما عمدتاً به عنوان یک دفتر دیجیتال برای ثبت تراکنشها شناخته و مورد استفاده قرار میگیرد.
فرایند تراکنش در بلاکچین چگونه است؟
فرایند انجام تراکنشها در بلاکچین با توجه به اصول بنیادین آن به صورت زیر انجام میشود:
ساخت آدرس
اولین گام برای تعامل با شبکه بلاکچین، ایجاد یک آدرس است. این آدرس شامل دو بخش کلید عمومی و کلید خصوصی میشود. کلید خصوصی باید فقط در اختیار خود کاربر باقی بماند و به نوعی نقش امضای دیجیتال او را دارد. در صورتی که فردی به کلید خصوصی دسترسی پیدا کند، میتواند به حساب کاربر دستبرد بزند و داراییهای دیجیتال او را به سرقت ببرد.
رمزنگاری
درخواست کاربر برای انجام تراکنش در بلاکچین، به همراه امضای دیجیتالی او (با استفاده از کلید خصوصی) در شبکه ثبت و ارسال میشود. سپس اعتبار این درخواست، اعم از انتقال ارز دیجیتال یا ارسال یک پیام ساده، با استفاده از کلید عمومی بررسی میشود. تمام اطلاعات و فعالیتها در بلاکچین رمزگذاری شده و به رشتهای از حروف و اعداد نامفهوم تبدیل میشوند که تنها برای شبکه قابل تفسیر هستند.
تأیید، رمزگشایی و پاداش
از آنجا که هر درخواست در شبکه بلاکچین رمزنگاری میشود، رمزگشایی آن نیازمند انجام محاسبات پیچیدهای است. این محاسبات توسط ماینرها انجام میشود که در ازای تلاش خود، پاداش دریافت میکنند. نوع این پاداشدهی بسته به الگوریتم اجماع بلاکچین متفاوت است و معمولاً بر اساس سیستم اثبات کار (PoW) یا اثبات سهام (PoS) انجام میشود.
جلوگیری از تکرار هش
در صورتی که دادههای مربوط به یک تراکنش مشابه باشند، برای جلوگیری از تولید هش یکسان، از مقداری به نام «نانس» استفاده میشود. نانس یک مقدار تصادفی است که به دادههای تراکنش افزوده میشود تا یک هش جدید و یکتا تولید شود.
تشکیل زنجیره بلوک
در این سیستم، هر بلوک به بلوک قبلی خود وابسته است. اگر فردی بخواهد تغییری در یک بلوک ایجاد کند، انسجام زنجیره به هم میریزد و این موضوع توسط شبکه شناسایی میشود. تنها در صورتی که بیش از ۵۱ درصد از نودهای شبکه آن تغییر را تأیید کنند، تغییرات امکانپذیر خواهد بود، در غیر این صورت، بلاک تغییر یافته پذیرفته نمیشود.
مبانی یک تراکنش در بلاکچین
در بلاکچین، امنیت تراکنشها یکی از اصول اساسی است که با بهرهگیری از چندین مکانیزم کلیدی تأمین میشود:
رمزگذاری هش:
استفاده از الگوریتم SHA256 برای رمزگذاری اطلاعات هر تراکنش در بلاکچین به صورت هش، امنیت دادهها را تضمین میکند. این الگوریتم اطلاعات تراکنش را بهگونهای رمزنگاری میکند که عملاً قابل هک نیست.
احراز هویت و مجوز:
برای شناسایی کاربران و انجام تراکنشهای ایمن، از کلیدهای رمزنگاری عمومی و خصوصی استفاده میشود. این کلیدها امکان ایجاد یک هویت دیجیتال امن برای کاربران را فراهم میکنند.
ماینینگ (استخراج):
ماینینگ فرآیندی است که طی آن تراکنشها به بلاکچین افزوده میشوند. با تولید هش برای بلوکهای تراکنش، بدون نیاز به نهاد مرکزی، یکپارچگی شبکه حفظ میشود.
اثبات کار:
برای تأیید یک تراکنش، نودهای شبکه باید معمای ریاضی پیچیدهای را حل کنند. این فرآیند که اثبات کار نام دارد، نیازمند اجماع شبکه است و در ازای آن به ماینرها پاداش داده میشود.
اثبات سهام:
در این روش کاربران با ارائه داراییهای دیجیتال خود به عنوان وثیقه، امکان شرکت در تأیید تراکنشها را پیدا میکنند. این مکانیزم به جای توان پردازشی، بر میزان سهام متکی است و منابع کمتری مصرف میکند.
مدت زمان تایید تراکنشها در بلاکچینهای مختلف چقدر است؟
مدت زمان تأیید تراکنشها در بلاکچینها به «زمان بلوک» بستگی دارد، یعنی میانگین زمانی که برای استخراج یا تأیید یک بلوک جدید صرف میشود. بلاکچینهایی با زمان بلوک سریعتر، تأییدیههای سریعتری نیز ارائه میدهند.
بیتکوین:
میانگین زمان تأیید تراکنش در شبکه بیتکوین حدود ۱۰ دقیقه است، اما این زمان بسته به شرایط مختلف تغییر میکند.
اتریوم:
تراکنشها پس از ۱۲ تأیید، در حدود ۳ دقیقه نهایی میشوند. با این حال، برای امنیت بیشتر میتوان منتظر تأییدات بیشتر ماند.
بایننس اسمارت چین:
تراکنشها بهطور میانگین در ۳ ثانیه تأیید میشوند. البته تأیید نهایی ممکن است زمان بیشتری ببرد. BSC از مکانیزم اجماع PoSA استفاده میکند که سرعت بالایی دارد.
ریپل:
در ریپل، تراکنش در بلاکچین، معمولاً در ۴ تا ۵ ثانیه تأیید اولیه میشود. با وجود نیاز به چند تأیید، فرآیند کامل همچنان بسیار سریعتر از سیستمهای سنتی است.
کاردانو:
زمان بلوک در کاردانو حدود ۲۰ ثانیه است. پس از درج تراکنش در بلوک، بهصورت موقت تسویه شده در نظر گرفته میشود. امنیت نهایی به تعداد تأییدیهها بستگی دارد که صرافیها یا کیفپولها ممکن است منتظر آن بمانند.
سولانا:
تراکنشها در سولانا بهطور متوسط طی ۱۰ ثانیه پردازش و تأیید میشوند و این شبکه به سرعت بالای خود شهرت دارد.
جمعبندی
تراکنشها در بلاکچین به معنای انتقال امن و غیرمتمرکز داده یا دارایی میان کاربران شبکه است که با رمزنگاری و تأیید جمعی انجام میشود. این فرآیند شامل ایجاد آدرس، امضای دیجیتال، تأیید توسط نودها و ذخیره در زنجیرهای از بلوکهاست. امنیت از طریق الگوریتمهای هش، اثبات کار یا سهام و مشارکت ماینرها تضمین میشود. زمان تأیید بسته به نوع بلاکچین متفاوت است و از چند ثانیه تا چند دقیقه متغیر است.
